به گزارش بنکر (Banker)، در مقابل سهامدارانی که در بورس، سرمایهگذاری کردهاند، بازندگان اصلی بازارهای فعال در اقتصاد ایران بودهاند. برآورد میشود از ابتدای امسال تاکنون دستکم 100هزار میلیارد تومان نقدینگی راهی بازار مبادلات خودرو شده باشد.
در شرایطی که نماگرهای اقتصادی نشان میدهد نرخ تشکیل سرمایه ثابت در اقتصاد ایران که صرف تولید میشود، روندی نزولی دارد، در طول چند سال گذشته سرمایهگذاری در بازارهای دارایی، رونق گرفته است.
البته این موضوع در اقتصاد ایران مسبوق به سابقه است. اقتصاد ایران چند دهه است بهدلیل نرخ بالای تورم با چالش سرمایهگذاری در بازارهای دارایی مواجه است؛ در نتیجه نقدینگی به جای آنکه سمت تولید برود به سمت داراییهای غیرمولد میرود.
علت این است که سرمایهگذاران بهدنبال پناهگاه یا مامنی امن برای پولهایشان هستند تا از داراییهایشان در برابر تورم محافظت کنند. درچنین شرایطی تازهترین اطلاعات نشان میدهد به موازات بازارهای طلا و ارز، در طول 11ماه امسال بار دیگر بازار خودرو به یک کالای سرمایهای و گزینهای جدید برای سرمایهگذاران تبدیل شده و اتفاقا افرادی که از ابتدای امسال تاکنون در این بازار سرمایهگذاری کردهاند بیش از سایر بازارها سود کردهاند.
خریداران خودرو در صدر
دادههای آماری نشان میدهد سطح عمومی قیمت خودروهای پرفروش در بازار داخلی از ابتدای امسال تاکنون 30درصد افزایش یافته که این میزان، بیشتر از بازده سایر بازارها ازجمله طلا، ارز، مسکن و بورس است.
طبق این آمار، قیمت برخی خودروها از ابتدای امسال تاکنون در بازار آزاد تا 56درصد رشد کرده است؛ بهطور مثال قیمت دنای تیپ 2 که در ابتدای سال در محدوده 265میلیون تومان دادوستد میشد، هماکنون به محدوده 415میلیون تومان رسیده است.
همه اینها در حالی است که خریدارانی که امسال در جریان قرعهکشی یا لاتاری خودروسازان، محصولات خودروسازان داخلی را به قیمت کارخانه خریده و در بازار آزاد فروختهاند، بیش از هر سرمایهگذار دیگری در همه بازارها سود کردهاند. دادههای آماری از میزان فروش شرکتهای خودروساز نشان میدهد از ابتدای امسال تاکنون دستکم 100هزار میلیارد تومان صرف خرید خودروهای صفر کیلومتر شده است.
بازندگان اقتصاد ایران
آمار بازده سرمایهگذاری در بازارها نشان میدهد برخلاف بازار خودرو که سرمایهگذاران به طور متوسط 30درصد سود کردهاند، سرمایهگذارانی که در بورس سرمایهگذاری کردهاند، بهطور میانگین 2درصد زیان کردهاند. محاسبات شاخص کل بورس تهران نشان میدهد این شاخص 26هزار واحد پایینتر از ابتدای سال است.
محاسبه دقیقتر ارقام مربوط به بازده سهامداران نشان میدهد این میزان زیان حتی بیش از میزان نزول شاخص بورس بوده زیرا شاخص قیمت هم وزن که ارقام دقیقتری را در مورد سطح قیمتها نشان میدهد،
بیانگر آن است که قیمت سهام شرکتها در 11ماه گذشته بهطور میانگین بیش از 29درصد افت کرده است. در همین مدت سهامدارانی در بورس حضور داشتهاند که بیش از 90درصد از داراییهایشان را در بورس از دست دادهاند. برخی تعداد سهامدارانی را که بیش 50درصد در بورس زیان کردهاند، چند ده هزار نفر تخمین میزنند.
طلا، ارز و مسکن
صرفنظر از بازار خودرو و بورس که اولی پربازدهترین و دومی زیاندهترین بازار در 11ماه گذشته بوده است، اطلاعات آماری نشان میدهد که بعد از بازار خودرو، بازار مسکن با 12.5درصد رشد در رتبه دوم قرار گرفته است. مقایسه سطح عمومی قیمت آپارتمان در مناطق 22گانه شهر تهران نشان میدهد، میانگین قیمت هر مترمربع آپارتمان در تهران، بهطور میانگین 3میلیون و 678هزار تومان گران شده است.
بعد از مسکن، بازار طلای آب شده در رتبه سوم قرار گرفته است. قیمت هر مثقال طلا و هر گرم طلای 18عیار در این مدت 9.86درصد افزایش یافته است. قیمت سکه طرح قدیم و جدید نیز در 11ماه امسال بهترتیب 8.3 و 4.9درصد افزایش یافته است. نکته قابل توجه، روند قیمت هر دلار است که با ثبات نسبی همراه بوده است. طبق آمار در 11ماه امسال قیمت هر دلار 4.17درصد رشد کرده است، اما در مقابل قیمت هر یورو 0.23درصد نزول کرده است.
براساس گزارش همشهری، بهنظر میرسد علت ثبات نسبی قیمت ارز، سیاستهای بانک مرکزی برای کنترل نرخ بوده و حتی بهنظر میرسد بانک مرکزی دست به تزریق ارز در بازار زده است.
هنوز بهطور دقیق مشخص نیست که از ابتدای امسال تاکنون چه میزان نقدینگی راهی بازارهای طلا و ارز شده، اما اقتصاددانان بر این باورند که برای اینکه این چرخه معیوب، یعنی سرمایهگذاری در بازارهای غیرمولد متوقف و نقدینگی صرف تشکیل سرمایه ثابت و ایجاد ارزش افزوده اقتصادی شود باید سیاستهای کلان اقتصادی تغییر و تورم مهار شود.