الزامات اصلاحات سیاست‌های پولی

۱۰:۴۲ - ۱۳۹۸/۶/۱۳کد خبر: 254980
*زهرا کاویانی/کارشناس اقتصادی
- کنترل نرخ تورم باید هدف اصلی سیاستگذاری پولی در سال ۱۳۹۸ و سال‌های پس از آن تا بازگشت اقتصاد به وضعیت پایدار و باثبات باشد.
سال ۱۳۹۸ به لحاظ سیاستگذاری سال بسیار مهمی است. پس از عبور از سال پُر نوسان و پُر تلاطم ۱۳۹۷، نقش سیاستگذاری در بازگرداندن ثبات به اقتصاد کلان در سال ۱۳۹۸ دارای اهمیت بسیار است. سیاستگذار اقتصادی در سال ۱۳۹۸ با یک سیاست پولی و مالی ثبات‌ساز و با نگاه بلندمدت می‌تواند اقتصاد کلان را به سمت ثبات سوق دهد. اجرای سیاست‌هایی با اهداف کوتاه‌مدت می‌تواند ثبات اقتصاد را به خطر اندازد (هرچند ممکن است برای سال ۱۳۹۸ به طور موقت ثبات برقرار شود). در این میان نقش سیاست پولی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است که در این نوشتار به اختصار به برخی از مهم‌ترین الزامات سیاست پولی در سال ۱۳۹۸ می‌پردازیم.
 
مهم‌ترین و ابتدایی‌ترین مرحله سیاستگذاری پولی در سال ۱۳۹۸، تعیین هدف اصلی بانک مرکزی است. آیا بانک مرکزی در سال ۱۳۹۸ هدف اصلی خود را کنترل تورم قرار داده و یا اهداف دیگری مانند رونق اقتصاد را مدنظر قرار داده است؟ تعیین و اعلام هدف سیاستگذاری پولی از اهمیت بسیاری برخوردار است.
به نظر می‌رسد کنترل نرخ تورم باید هدف اصلی سیاستگذاری پولی در سال ۱۳۹۸ و سال‌های پس از آن تا بازگشت اقتصاد به وضعیت پایدار و با ثبات باشد. نرخ تورم نقطه به نقطه در اردیبهشت ۱۳۹۸ به رقم کم‌سابقه ۱/۵۲ درصد رسید. البته پس از اردیبهشت‌ماه، نرخ تورم نقطه به نقطه روند کاهشی در پیش گرفته اما این کاهش را نمی‌توان آغاز یک روند کاهشی مستمر دانست زیرا هنوز نشانه‌های بازگشت به دوران ثبات در اقتصاد ایران به طور کامل مشاهده نمی‌شود.
 
هرچند بخش زیادی از نقدینگی در اقتصاد ایران درون‌زاست اما سیاست پولی می‌تواند تا حد زیادی نقدینگی و به خصوص آن بخش از نقدینگی که از پایه پولی تاثیر می‌پذیرد را کنترل کند. نرخ تورم کم‌سابقه‌ای که در سال ۱۳۹۷ تجربه شد تا حد زیادی متاثر از نقدینگی افزایش یافته در سال‌های گذشته بوده است.
نگاهی به داده‌های رشد نقدینگی و شاخص قیمت نشان می‌دهد که طی سال‌های اخیر (۱۳۹۳-۱۳۹۶) متوسط نرخ تورم ۵۳/۱۱ درصد بوده و از متوسط بلندمدت آن طی دوره ۱۳۶۶-۱۳۹۲ که معادل ۳۶/۲۱ درصد بوده، فاصله گرفته است. همچنین‌ متوسط نرخ رشد نقدینگی طی سال‌های اخیر ۴۱/۲۴ درصد و طی دوره بلندمدت ۸۹/۲۶ درصد بوده است. بنابراین‌ در حالی که متوسط رشد نقدینگی طی سال‌های ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۶ تفاوت قابل توجهی با متوسط بلندمدت (طی سال‌های ۱۳۶۶ تا ۱۳۹۲) نداشته، اما نرخ تورم در این بازه زمانی تقریبا نصف دوره بلندمدت است.
کاهش نرخ تورم طی چهار سال اخیر به علت بالا بودن نرخ سود بانکی و در نتیجه افزایش سهم شبه‌پول از نقدینگی بوده که باعث کاهش سرعت گردش پول شده بود. افزایش شدید نرخ تورم در سال ۱۳۹۷، نتیجه‌‌ تخلیه بخشی از نقدینگی افزایش یافته بر تورم بود به طوری‌ که در سال ۱۳۹۷، نرخ رشد شاخص قیمت مصرف‌کننده بیشتر از نرخ رشد نقدینگی شد و این روند تا مهر‌ماه ۱۳۹۷ ادامه داشت.
بنابراین در شرایط فعلی که هنوز ثبات کامل به وضعیت اقتصاد کلان برنگشته، افزایش پایه پولی و نقدینگی با اهدافی مانند حمایت از تولید و یا از طریق روش‌هایی مانند تامین مالی کسری بودجه دولت، با احتمال بیشتری تبدیل به تورم می‌شوند تا اینکه بتواند رونق تولید را به همراه داشته باشد. در شرایط فعلی در بهترین حالت نرخ رشد شاخص قیمت با نرخ رشد نقدینگی برابر شده و نقدینگی اضافه می‌تواند پیامدهای تورمی در پی داشته باشد.
 
وضعیت نابسامان ترازنامه بانک‌ها، طی سال‌های گذشته و به خصوص افزایش سهم مطالبات معوق و دارایی‌ها و مطالبات مشکوک‌الوصول از مجموع دارایی‌های شبکه بانکی به همراه کاهش جریان نقد ناشی از دارایی‌های بانک‌ها، باعث شد تا نرخ سود بانکی طی سال‌های ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۶ نرخ مثبت بالایی باشد. این نرخ سود بالا به همراه وضعیت رکودی در اقتصاد، باعث تعمیق رکود و همچنین بدتر شدن وضعیت ترازنامه بانک‌ها شد و در نتیجه باعث ادامه‌دار شدن جنگ نرخ سود بین بانک‌ها شد. یکی از سیاست‌های اصلی بانک مرکزی در جهت کاهش نرخ تورم در بلندمدت، اصلاح ترازنامه بانک‌هاست. این اصلاح از طریق سیاست‌هایی مانند عملیات بازار باز که در دستور کار بانک مرکزی نیز قرار دارد، می‌تواند صورت گیرد.

خبرهای مرتبط:



» ارسال نظر
نام:
آدرس ایمیل:
متن: *
عدد روبرو را تایپ نمایید



آخرین اخبار

عملکرد بانک رفاه قابل تقدیر است

بانک رفاه: همچنان از جانبازان حمایت می کنیم

قرعه کشی بانک سینا ۱۷ مهرماه برگزار می شود

امکان کاهش نرخ سود"در کوتاه مدت" وجود ندارد

آیا آرامش بازار ارز تا پایان سال دوام می‌آورد؟

جمع‌آوری نقدینگی با فروش اوراق قرضه

چه اتفاقی برای بیت کوین افتاد ؟

مُهر تایید بر نحوه دریافت وجه التزام

کاهش ۲ درصدی تعداد شعب بانک ملی

محدودیت سرمایه‌گذاری بانک‌ها در اوراق بهادار دولتی لغو شد

شرط بخشودگی جرایم مالیاتی

سپرده‌های بانک سپه از نقدینگی پیشی گرفت

رتبه‌بندی بانک‌ها در پایان سال‌ انجام می شود

گرانی طلا تا چه زمانی ادامه خواهد داشت؟

نرخ دلار و یورو در صرافی ملی ۳۱شهریور

ابلاغ بخشنامه تغییر ساعات کاری بانک‌ها

جزییات مجوز تاخیر یک ساعته کارکنان بانک‌ها

جزییات جدید حذف ۴ صفر پول ملی اعلام شد

اطلاعیه بانک مرکزی در خصوص ارز زوار اربعین

با طراوت، نسیه خرید و فروش کنید

بعد از طلا نوبت نقره است

تفاوت نرخ بهره واقعی و اسمی

"ونوین" سهامداران را شاکی کرد

تلاش بانک سپه برای خداحافظی با امید

بانک گردشگری اموال مازاد خود را می فروشد

تبریک سهمانی به مناسبت آغاز دفاع مقدس

بانک رفاه ۱۳۹ ریال سود محقق کرد

ساختمان بازار متشکل ارزی سوخت

نرخ سود بانکی چه تغییری می‌کند؟

آغاز به‌کار سامانه ثبت اعتراض قطع یارانه