به روایت شبکه اجرایی جرایم مالی آمریکا

راه های دور زدن تحریم های آمریکا توسط ایران

۱۲:۸ - ۱۳۹۷/۷/۲۹کد خبر: 237047
*داود مهدیان/عضو هیئت مدیره آرین بانک افغانستان و مدرس دانشگاه و کارشناس مسائل بانکی
در ادامه فعالیت ها و اقدامات محدودکننده آمریکا علیه ایران پس از خروج این کشور از برجام در اردیبهشت 1397، در یازدهم اکتبر 2018 (مصادف با 19 مهر 1397) کمتر از یک ماه مانده به آغاز دور جدید تحریم ها، شبکه اجرایی جرایم مالی آمریکا (Financial Crimes Enforcement Network: FinCEN)گزارشی 19 صفحه ای تحت عنوان "گزارش مشورتی پیرامون فعالیت ها و اقدامات خطرناک حکومت ایران جهت استفاده از سیستم مالی" را منتشر نموده که به تفصیل به بحث در مورد روش های دسترسی و استفاده ایران از سیستم مالی بین المللی و دور زدن تحریم ها می پردازد. بدون شک، هدف از انتشار این گزارش در آستانه اعمال دور جدید تحریم ها علیه ایران، نشان دهنده این واقعیت است که دولت آمریکا با تمام توان تلاش می کند تا ایران را از نظر مالی و اقتصادی به انزوا بکشاند.
پیام واضح این گزارش به بانک ها و موسسات مالی سراسر دنیا (آمریکایی و غیر آمریکایی) این است که در عمل به تعهدات خود در قبال تحریم هایی که توسط دفتر کنترل دارایی های خارجی وزارت خزانه داری آمریکا (OFAC) علیه ایران اجرا می شود، هشیار عمل نموده و ضمن خودداری از هرگونه استفاده مستقیم و غیرمستقیم از حساب های کارگزاری خود در آمریکا برای تراکنش های مالی مرتبط با بانک ها و موسسات مالی ایرانی، تدابیری بیاندیشند تا با اعمال کنترل های موثر و مضاعف، دست اشخاص حقیقی و حقوقی ایرانی را از دسترسی و استفاده از سیستم مالی آمریکا به هر نحو ممکن کوتاه نمایند. مسلما، تحقق این امر مستلزم این است که در برخورد با اشخاص حقیقی و حقوقی ایرانی و همچنین اشخاصی که به نحوی با ایران معامله می کنند، بانک ها و موسسات مالی به گونه ای عمل نمایند که با استفاده از استانداردها و رویه های سطح بالا در فرایند شناسایی مشتریان (Enhanced Due Diligence)، موفق به شناسایی کافی، تصدیق و تثبیت هویت معامله کنندگان شوند.
در همین راستا و به منظور حصول نتیجه بهتر، همچنین به بانک ها و موسسات مالی توصیه می شود که با استفاده از سیستم های کنترلی قوی و چندلایه، تمامی تراکنش های مالی را که از کشورهای نزدیک به ایران و یا به واسطه آن ها انجام می گیرد، بررسی و کنترل نمایند. لذا کلیه بانک ها و موسسات مالی ارائه دهنده خدمات نقل و انتقال پولی برون مرزی به این سمت هدایت داده می شوند که در خصوص تراکنش هایی که از طریق کشورهای همسایه ایران یا کشورهای دارای روابط تجاری-اقتصادی با ایران، انجام می گیرد هشیار باشند. بدون شک، هشیاری بانک ها و موسسات مالی در این زمینه به مراقبت و نظارت بیشتر بر حساب های کارگزاری خواهد انجامید و فضای کنترلی شدیدتری را برای پرداخت ها و نقل و انقالات پولی اشخاص حقیقی و حقوقی ایرانی در سطح بین المللی ایجاد خواهد کرد.
در ادامه این گزارش، به تلاش های گذشته ایران برای دور زدن تحریم ها نیز اشاره شده است. از مصادیق ذکر شده در این خصوص می توان به استفاده ایران از بانک ها و صرافی ها، راه اندازی شبکه های تدارکاتی از طریق تاسیس شرکت های تابعه یا پوسته ای (Shell or Front Companies)، استفاده از  کشتیرانی تجاری، پنهان کردن تراکنش های مالی با استفاده از حساب های مقامات ارشد بانک مرکزی و استفاده از فلزات گرانبها اشاره کرد. شبکه اجرایی جرایم مالی همچنین به تلاش های ایران برای استفاده احتمالی از ارزهای مجازی برای دور زدن تحریم ها اشاره می کند و تاکید می نماید که در پی بازگشت مجدد تحریم ها علیه ایران، بانک ها و موسسات مالی ایرانی، حکومت ایران و مقامات آن تلاش های خود را برای دور زدن تحریم ها، تامین مالی فعالیت های خطرناک و تامین پول فیزیکی برای دولت ایران افزایش خواهند داد.
در بخش دیگری از این گزارش به یافته ها و اقدامات کارگروه اقدام مالی (FATF) در مورد ایران اشاره شده و تاکید گردیده که کارگروه اقدام مالی، ایران را در لیست کشورهایی قرارداده که با نواقص و کاستی های قابل ملاحظه ای در اجرای مقررات مبارزه با پولشویی (AML) و تامین مالی تروریزم (CFT) مواجهند و اینکه ایران در اجرای بخش های زیادی از برنامه اقدام خود جهت رفع این نواقص ناکام بوده است. در همین راستا به صراحت اعلام گردیده در صورتی که ایران نتواند نسبت به انجام اصلاحات ضروری و تصویب قوانین مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریزم و همچنین تصویب کنوانسیون بین المللی مبارزه با تامین مالی تروریزم و کنوانسیون پالرمو(کنوانسیون سازمان ملل علیه جرایم فراملی) در مهلت مقرر اقدام نماید، کارگروه اقدام مالی تصمیم لازم را در قبال ایران اتخاذ خواهد نمود. این در حالی است که 9 روز پس از انتشار این گزارش، کارگروه ویژه اقدام مالی (FATF)، در نشست 20 اکتبر خود تعلیق ایران از لیست سیاه را تمدید و برای چهارمین و آخرین بار، چهار ماه دیگر به ایران مهلت داد تا اقدامات خود را تکمیل و به تعهداتش عمل کند. این کارگروه در نشست فوریه 2019 تصمیم نهایی خود را در مورد ایران خواهد گرفت.
 
 
راه های دور زدن تحریم ها توسط ایران
شبکه اجرایی جرایم مالی آمریکا در گزارش اخیر خود به بحث در مورد روش هایی می پردازد که حکومت ایران برای دور زدن تحریم ها و دسترسی به سیستم مالی بین المللی از آن ها استفاده می کند. این روش ها تحت 7 عنوان به شرح زیر طبقه بندی گردیده است:
1. فعالیت های غیرقانونی بانک مرکزی و مقامات بانک مرکزی ایران
2. فعالیت های غیرقانونی از طریق صرافی ها
3. استفاده از شبکه های تدارکاتی 
4. تامین غیرقانونی قطعات هواپیما
5. شرکت های کشتیرانی مرتبط با ایران
6. انتقالات پولی مشکوک
7. استفاده از ارزهای مجازی
 
1. فعالیت های غیرقانونی بانک مرکزی و مقامات بانک مرکزی ایران
• استفاده از حساب های شخصی: بانک مرکزی و مقامات بانک مرکزی ایران به جای استفاده از حساب های دولتی و بانک مرکزی، تراکنش های مالی را از طریق حساب های شخصی انجام می دهند. اشخاص یا نهادهایی که ارتباط آن ها با دولت یا بانک مرکزی ایران مشخص نیست، اجازه برداشت از این حساب ها را دارند.
• انتقالات پولی غیرمعمول: بانک مرکزی ایران مبادرت به انجام برخی نقل و انتقالات پولی به بانک ها و موسسات مالی می کند که به فعالیت های تعریف شده بانک های مرکزی ارتباط پیدا نمی کند و معمولا بانک های مرکزی آن ها را انجام نمی دهند.
• استفاده از اسناد جعلی: شرکت های تابعه ای که برای و یا از طرف اشخاص معینی فعالیت می کنند، از اسناد جعلی برای پنهان کردن هویت طرف های اصلی درگیر در معامله استفاده می کنند. 
 
2. فعالیت های غیرقانونی از طریق صرافی ها
• استفاده از صرافی های متعدد: برخی تراکنش های مالی با پرداخت کارمزد و هزینه مضاعف از طریق چند صرافی انجام می گیرد تا بالاخره به دست ذینفع نهایی برسد. اصولا، چنین الگویی مغایر با رویه ها و استانداردهای رایج بین المللی می باشد.
• استفاده از سپرده گذاران متعدد: وجوهی از طرف اشخاص و نهادهای مختلف به حساب برخی اشخاص واریز می شود که هیچ تناسبی با نوع فعالیت و همچنین اطلاعات و اسناد ارائه شده در پرونده صاحب حساب ندارد.
 
3. استفاده از شبکه های تدارکاتی
• شرکت های تابعه یا پوسته ای: معاملات و تراکنش ها عموما فی مابین شرکت هایی انجام می گیرد که پوسته ای، بازرگانی عمومی و یا مرتبط با ایران هستند. از دیگر مشخصه های شرکت های پوسته ای می توان به ساختار مالکیت مبهم و غیرشفاف، اشخاص و نهادهای دارای نام غیرواضح و پیچیدهکه مدیریت شرکت را به عهده دارند و آدرس آن ها یا مسکونی است و یا با شرکت های دیگر مشترک است، اشاره کرد.
• اظهارات مشکوک: ارائه اظهاراتی که با سایر اطلاعات موجود از جمله ماهیت فعالیت و یا سوابق معاملاتی شرکت متناقض می باشد و همچنین ارائه اظهارنامه هایی که اطلاعات آن ها با اطلاعات معاملات و تراکنش های مرتبط همخوانی ندارد.
• فعالیت های غیرمرتبط: انجام معاملات توسط شرکت هایی که دارای موضوع فعالیت غیرمرتبط بوده و اطلاعات آن ها با اطلاعاتی که در زمان شناسایی مشتری و مراحل بعدی توسط بانک یا موسسه مالی اخذ شده، مطابقت ندارد.
 
4. تامین غیرقانونی قطعات هواپیما
• استفاده از شرکت های تابعه یا پوسته ای و قطب های تغییر وسیله حمل (Transshipment Hubs): اقدام بانک ها و موسسات مالی جهت تسهیل تراکنش های مالی مرتبط با صنعت هواپیمایی که در این تراکنش ها ذینفع نهایی مشخص نیست و مقصد تحویل کالا همان نقطه تبدیل وسیله حمل استکه کالا از آنجا تغییر مسیر داده و به ایران حمل می شود. اشخاص مرتبط با ایران تلاش می کنند هواپیما و قطعات هواپیمایی ساخت آمریکا را از کشورهای ثالثی که به قطب تعمیر و نگهداری هواپیما، قطعات هواپیما و سایر ملزومات صنعت هواپیمایی شهرت دارند ، تامین کرده و با استفاده از شرکت های تابعه در کشورهای ثالث نام ذینفع ایرانی را پنهان نمایند.
• تحریف واقعیت تحریم ها: ارائه اطلاعات نادرست به تامین کننده ها، دلالان، کارگزاران و سایر واسطه ها مبنی بر اینکه تحریم ها برداشته شده اند و یا طرح ادعای بدون اسناد و مدارک مثبته مبنی بر این که از دفتر کنترل دارایی های خارجی وزارت خزانه داری آمریکا (OFAC) مجوز دریافت کرده اند.
 
5. شرکت های کشتیرانی مرتبط با ایران
• ارائه اسناد ناقص و تقلبی: انجام تراکنش های مالی در قبال بارنامه های بدون گیرنده مشخص و یا بارنامه های مرتبط با کشتی هایی که سابقه فعالیت مالی مشکوک دارند. همچنین انجام حوالجات با استفاده از اسناد تجاری و اسناد حمل همچون بارنامه و اینویس که به نظر می رسد تقلبی هستند و یا اینکه برخی اطلاعات مهم از روی آن ها پاک شده اند تا به نحوی ارتباط با ایران را پنهان نمایند. 
• ارائه اسناد متناقض برای کشتی هایی که از بندرهای مهم برای بارگیری استفاده می نمایند: وجود تناقض میان اسناد حمل و اطلاعات موجود در پایگاه داده ناوگان حمل. به عنوان مثال،پایگاه داده ناوگان حمل نشان می دهد که کشتی در یک بندر ایرانی پهلو گرفته، در حالی که این اطلاعات در اسناد حمل ارائه شده به بانک یا موسسه مالی وجود ندارد.
• ثبت اطلاعات مالی مالکین و یا اپراتورهای قبلی کشتی ها:انتقال صوری مالکیت یا اپراتوری کشتی به نام شخص دیگر پس از شناسایی مالک یا اپراتور کشتی توسط OFAC، در حالی که حقوق و منافع مالک و اپراتور قبلی به قوت خود باقی است. 
 
6. انتقالات پولی مشکوک
• عدم وجود اطلاعات در خصوص منشاء پول: حوالجات یا سپرده هایی که اطلاعاتی در مورد منشاء آن ها وجود ندارد و یا اینکه تناسبی با موضوع و حجم فعالیت صاحب حسابندارند.
• حوالجات غیرمعمول و غیرقابل توجیه: دریافت حوالجات متعددی که هیچ گونه ارتباط شفافی با گیرنده حواله ندارد. به عنوان مثال اشخاص دریافت کننده حواله ادعا می کنند که حوالجات با مبالغ بالای وارده به حساب آن ها از یک یا چند کشور خارجی مربوط به پول هایی است که بستگان آن ها از ایران حواله نموده اند. همچنین انجام حواله های متعدد از کشورهای با ریسک بالا به حساب هایی در ایالات متحده که هیچ ارتباط مشخصی با موضوع فعالیت شخص دریافت کننده ندارد.
• استفاده از حساب های قیفی (Funnel Accounts): اشخاص ثالث از سراسر آمریکا وجوهی را به حساب های اشخاص مرتبط با ایران که در آمریکا مستقر هستند واریز می کنند و صاحب حساب هیچ گونه ارتباط تعریف شده مکانی و جغرافیایی با این اشخاص ندارد و منشاء وجوه واریزی نیز کاملا غیرشفاف و نامعلوم می باشد.
حساب های قیفی (Funnel) اصطلاحا به حساب هایی اطلاق می شود که مبالغ مختلفی از نقاط جغرافیایی متعدد و البته زیر سقف تعریف شده تراکنش های نقدی بزرگ (Large Cash Transactions) بصورتی که گزارش آن ها به واحد اطلاعات مالی ارسال نشود، به آن ها واریز می شود و وجوه واریزی با فاصله بسیار کمی از زمان واریز در نقطه یا نقاط جغرافیایی دیگری از حساب برداشت می شود.
• تراکنش های ساختاریافته: انتقال پول به ایران یا دریافت پول از ایران توسط اشخاص آمریکایی زیر سقف تعریف شده تراکنش های نقدی بزرگ (Large Cash Transactions) بصورتی که گزارش آن ها به واحد اطلاعات مالی ارسال نشود. 
سقف تعیین شده برای تراکنش های نقدی بزرگ در اکثر کشورها 10.000 دلار یا معادل آن به سایر ارزها می باشد و مطابق قوانین مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریزم، بانک ها و موسسات مالی مکلفند کلیه واریزی ها و برداشت های بالاتر از سقف مذکور را به واحدهای اطلاعات مالی کشور خودگزارش نمایند.
• طلا: از آنجایی که ایران در دور قبلی تحریم ها از طلا برای دور زدن تحریم ها استفاده می نمود، ضروری است که بانک ها و موسسات مالی در مورد تراکنش های مرتبط با فلزات گرانبها، خصوصا در مناطق جغرافیایی نزدیک به ایران، مثل ترکیه، دقت نموده و اقدامات لازم را در خصوص شناسایی کافی معامله کنندگان بعمل آورند. همچنین در مواقعی ممکن است که تراکنش ها ظاهرا ارتباطی با ایران نداشته باشد، ولی حجم بالایی از طلا به شکل غیرعادی و غیرمعمول معامله شود که لازم است موسسات مالی در این موارد نیز هشیار باشند.
 
7. استفاده از ارزهای مجازی
• ورود از طریق آدرسIP یا آدرس ایمیل ایرانی: در مورد اشخاصی که با آدرسIP یا آدرس ایمیل ایرانی وارد معامله ارز مجازی می شوند، بانک ها و موسسات مالی می توانند اطلاعات فنی مفیدی همچون آدرسIP یا آدرس ایمیل  و ساعت و تاریخ ورود و ... را در اختیار مقامات ذیربط قرار دهند.
• پرداخت به ایران و یا پرداخت از ایران از طریق صرافی های ارز مجازی
• صرافان همتا یا همراه به همراه (Peer-to-peer: P2P): انجام انتقالات بدون شرح به حساب یک مشتری از طرف مشتریان شخصی متعدد توام با انجام انتقالات به صرافی های ارز مجازی یا انجام انتقالات از صرافی های ارز مجازی. 
آنچه مسلم است و آنگونه که شبکه اجرایی جرایم مالی در پایان گزارش ادعا می نماید مصادیق عنوان شده در این گزارش تمامی روش ها و راه ها را در بر نمی گیرد و تنها شامل مواردی است که توسط این شبکه و سایر نهادهای ذیربط در آمریکا شناسایی شده است، لذا این شبکه ضمن تاکید بر علاقمندی وزارت خزانه داری و دولت آمریکا به کسب اطلاعات جدید در این زمینه، به بانک ها و موسسات مالی توصیه می کند که به تعهدات خود در قبال تحریم های آمریکا علیه ایران عمل نموده و از دسترسی ایران به سیستم مالی بین المللی به هر نحو ممکن جلوگیری نمایند و مضافا اینکه هرگونه اطلاعات و اخبار جدید در این حوزه را از طریق مبادی ذیربط در اختیار وزارت خزانه داری آمریکا قرار دهند.
 
منبع:
https://home.treasury.gov/news/press-releases/sm507

خبرهای مرتبط:



» ارسال نظر
نام:
آدرس ایمیل:
متن: *
عدد روبرو را تایپ نمایید



آخرین اخبار

چه کسی سرپرست تامین اجتماعی می‌شود؟

بهره برداری از مدرسه شهدای بانک ملّی در رامسر

بانک کشاورزی زمینه ساز توسعه کشاورزی

از زیرساخت‌های آموزش الکترونیک در بانک صادرات تقدیر شد

کاهش نرخ ارز تاثیری در بازار سرمایه ندارد

چشم انداز هفتگی قیمت فلزات گرانبها

دلار عقب نشست

آخرین وضعیت FATF در مجلس بررسی شد

گام اول تحقق بانکداری دیجیتال

بانک ایران زمین به دنبال تحقق شعار بانکداری دیجیتال

آینده دلار و نقش آن در دیپلماسی مالی

تاثیر آرامش ارزی در بازار مسکن

بانک صادرات در مسیر تحول

مهار بازار سرکش ارز با دخالت دولت

اصلاح بیمه مرکزی نرخ بیمه شخص ثالث

شرط تاثیر اقدامات بانک مرکزی بر بازار ارز

دلار ۴۲۰۰ تومانی حذف و یارانه بیشتر شود

پیش‌بینی کارشناسان از مسکن

روند صعودی قیمت طلا سریعتر خواهد شد

پایان عملیات ارزیابی املاک بانک تجارت

هیچ سایتی مجوز معامله رمزارزها را ندارد

حمایت بانک مهر اقتصاد از تولید

شبکه بانکی ، ابزار مهم اقتصادی

دلایل کاهش سودآوری بانک ها

علامت‌های دوگانه در بازار ارز

نظام بانکی باید فورا اصلاح شود

افزایش نرخ پوند و یورو در بازار بین بانکی

عضویت بانک آینده در انجمن بانکداران آسیا

بانک پارسیان سررسید ۹۸ را چاپ نمی کند

خدمت جدید در سامانه «بام»