سه لنگر اقتصاد ایران

۸:۵۹ - ۱۳۹۷/۷/۵کد خبر: 234280
*جواد صالحی اصفهانی/استاد تمام اقتصاد در دانشگاه ویرجینیا تک
یک نشریه آمریکایی با تاکید بر اینکه بحران اقتصادی ایران ارتباط چندانی با تحریم‌های آمریکا ندارد، ادعا کرد: تصمیماتی که دولت پس از ظاهر شدن سایه تحریم‌ها مرتکب شد از جمله عدم اطمینان‌دهی به سرمایه‌گذاران، ثابت نگه داشتن نرخ ارز در ۶‌سال، و ورود بی‌رویه مقادیر زیادی طلا و دلار به صرافی‌ها ازسوی بانک مرکزی، چالش پیش‌روی اقتصاد ایران را به یک بحران تبدیل کرده است.
نشریه فارن افرز با اشاره به این موضوع که بحران اقتصادی ایجاد شده در ایران را نمی‌توان کاملا به ترامپ و تحریم‌هایش ربط داد، نوشت: درحالی که در ایران پیامد‌های تحریم‌های اقتصادی آمریکا اجتناب‌ناپذیر بود برخی از تصمیمات اتخاذ شده بحران اقتصادی را گسترش داد. بارزترین این تصمیمات اشتباه ثابت نگاه داشتن نرخ ارز از سال ۲۰۱۲ بود، در‌حالی‌که طی این ۶ سال قیمت برخی از کالاها تا دو برابر افزایش یافت. این امر موجب بالا نگه‌داشته شدن ۱۰۰‌درصدی ارزش ریال و پیامدهای مخرب برای صادرات غیرنفتی و اشتغال شد.  اشتباه دیگر دولت ایران دست‌کم گرفتن تهدید تحریم‌ها و تاثیرات آن بر ریال بود. به جای اطیمنان دادن به سرمایه‌گذاران دولت تلاش کرد تا این افزایش قیمت دلار را حبابی معرفی کند که ازسوی افراد فاسد مهندسی می‌شود.
اما بانک مرکزی نیز در این بحران نقش خود را ایفا کرد. بانک مرکزی بود که دلارهای بی شماری را در اختیار صرافی‌ها قرار داد و دلیل این اقدام را نیز اطمینان دادن به سرمایه‌گذاران برای تثبیت ارزش ریال برشمرد. سرمایه‌گذاران نیز از این اشتباه بهترین استفاده را کردند و همه طلا و دلار ارائه شده ازسوی دولت را از بازار جارو کردند.
شوک‌های منفی خارجی به اقتصاد کشورهای در حال توسعه موضوعی بی‌سابقه نیست که در بسیاری از موارد نیز با بحران ارزش پول ملی آغاز می‌شود و در ادامه به دیگر بخش‌های اقتصاد نیز گسترش می‌یابد. البته مکانیزم این روند با دیگر کشورهایی همچون آرژانتین و ترکیه که با بحران ارزش پول ملی مواجه هستند متفاوت است؛ چراکه در ایران به‌دلیل وجود نفت، دولت نهاد اصلی دریافت ارز است. در ترکیه و آرژانتین ما شاهد آن هستیم که بانک‌های بزرگ دارای بدهی‌های دلاری عظیمی به وام‌دهندگان خارجی هستند. پس از اعمال شوک‌های اقتصادی بازپرداخت این وام‌ها بسیار دشوار خواهد شد.  همچنین دولت برای ممانعت از ورشکستی بانک‌ها اقدام به افزایش نرخ سود سپرده می‌کند که این امر نیز آسیب به بخش تولید شده و موجب افزایش تورم خواهد شد. اما بر خلاف ترکیه و آرژانتین ممکن است بحران ارزش پول در ایران به سیستم بانکی این کشور کمک کند؛ چرا که  بدهی‌های ایران برحسب ریال است؛ بنابر این تورم می‌تواند این بدهی‌ها را از بین ببرد. افزایش تورم که امسال پیش‌بینی می‌شود تا ۵۰ درصد افزایش یابد می‌تواند موجب افزایش ارزش دارایی‌های بانک‌ها شود. اما در ایران تاثیر کاسته شدن ارزش پول حتی با پیامد‌های این امر در کشورهای دیگر نیز متفاوت است؛ به‌نحوی‌که دولت می‌تواند از منابع ارزی خارجی که با فروش نفت حاصل می‌شود به گروه‌های جمعیتی یا بخش‌هایی از اقتصاد خود یارانه دهد. اکنون ایران دارای سه نرخ ارزی متفاوت نیز هست. به همین دلیل کاهش ارزش ریال در ایران نمی‌تواند پیامد‌های مشابهی را برای همه بخش‌های اقتصاد ایران در پی داشته باشد.  اعمال مجدد تحریم‌های آمریکا علیه ایران خسارات بسیاری را بر پیکره اقتصاد ایران وارد کرده است اما این موضوع را نمی‌توان با میزان کاهش ارزش پول ایران اندازه‌گیری کرد. اینکه برای اقتصاد ایران چه اتفاقی رخ خواهد داد تا حد زیادی به واکنش اشتغال و درآمد‌های واقعی به کاهش ارزش ریال مربوط است. دولت ایران پیش‌تر با حفاظت از فقیر‌ترین قشر افراد جامعه در برابر اثرات کمرشکن تحریم‌ها به این ابزار آمریکا پاسخ داده است. اما مشکل بزرگ دیگر اقتصاد ایران نرخ بالای بیکاری است. این گزارش در ادامه مدعی است که در ایران یک سوم از جمعیت مردان تحصیل‌کرده زیر ۳۰ سال و نیمی از زنان در این گروه سنی وتحصیلاتی بیکار هستند. گرچه یک ریال ارزان‌تر می‌تواند به دولت کمک کند تا با افزایش صادرات غیرنفتی میزان اشتغال را افزایش دهد. اما ازسوی دیگر محدودیت‌هایی نیز برای ایجاد شغل در ایران وجود دارد؛ چراکه آمریکا مانع از دسترسی آزاد ایران به سیستم جهانی بانکی شده است.



» ارسال نظر
نام:
آدرس ایمیل:
متن: *
عدد روبرو را تایپ نمایید



آخرین اخبار

رونمایی «آوای ایران» با حمایت بانک صادرات

انتقال حساب های دولتی به بانک مرکزی به کجا رسید؟

عرضه یورو در صرافی‌های بانکی متوقف شد

جزییات جلسه مدیران بانک‌ها با رئیس مجلس

محور اصلی مجله بانک ملی ایران

نوزدهمین مدرسه "مهر نوین" افتتاح شد

ارائه کارت خرید کالا در موسسه ملل

ضرر اقتصاد با کاهش نرخ سود

تورم تولیدکننده ۳۰.۱ درصد شد

ترمز دلار کشیده شد

تشریح اقدامات بانک سپه در استان کرمانشاه

اونس جهانی طلا بدون تغییر ماند

مدیر امور فناوری اطلاعات بانک صادرات منصوب شد

کدام عوامل بر مدیریت بازار ارز موثر هستند؟

طلا بازیگری مهم در سبد سرمایه گذاران

اتمام بررسی‌های بانک مرکزی درباره رمزارزها

روند صعودی قیمت طلا در سال ۲۰۱۹

دستورالعمل نحوه‌ بازگشت ارز حاصل از صادرات ابلاغ شد

بررسی رویداد های مهم اقتصادی هفته جاری

هر ایرانی چقدر یارانه گرفت؟

خریداران ارز احتیاط کنند

تعلیق حساب بانکی اتباع ایرانی در ارمنستان

تفاوت‌های سیستم بانکی ایران و جهان

وضعیت بانک‌ها براساس شاخص درآمدی ارزیابی شد

جزئیات بدهی‌های بانک‌ها به بانک مرکزی اعلام شد

قیمت دلار باید حدود ۴ تا ۵هزار تومان باشد

بانک ملّی ۵۳۷ هزار میلیارد ریال تسهیلات پرداخت کرد

بانک ها در هفت ماه چقدر وام دادند؟

راه‌اندازی بازار معاملات نقدی و حواله ارز در آینده نزدیک

کاهش نرخ پوند و یورو در بازار بین بانکی

اخبار پربازدید